काठमाडौं, २४ कार्तिक : नेपालीको दोस्रो ठूलो चाड तिहारअन्तर्गत आज गोवर्धन पूजा, गोरु तिहार तथा हल तिहार मनाइँदैछ। कार्तिक शुक्ल प्रतिपदाका दिन मनाइने यस पर्वमा गोवर्धन पर्वत, गोरु तथा कृषि कार्यमा प्रयोग हुने हलोको पूजा गर्ने परम्परा छ।
गोवर्धन पूजाका दिन घरघरमा गोबरबाट गोवर्धन पर्वतको प्रतीक बनाई पूजा गर्ने चलन छ। धार्मिक मान्यताअनुसार भगवान् श्रीकृष्णले गोवर्धन पर्वत उचालेर गोकुलवासीलाई अतिवृष्टिबाट बचाएको सम्झनामा यो पर्व मनाउन थालिएको हो।
TVS_Golden key
यस दिन गाईवस्तुलाई नुहाइदिने, माला लगाइदिने, मीठा परिकार खुवाउने र पूजा गर्ने गरिन्छ। विशेषगरी कृषि कार्यमा महत्वपूर्ण योगदान पुर्याउने गोरुको सम्मान गर्दै पूजा गरिने भएकाले यसलाई गोरु तिहार पनि भनिन्छ। खेतबारी जोत्न प्रयोग गरिने हलोको पूजा गर्ने परम्पराका कारण हल तिहार नामले समेत चिनिन्छ।
गोवर्धन पूजालाई प्रकृति, पशुपन्छी र कृषि संस्कृतिप्रति सम्मान व्यक्त गर्ने पर्वका रूपमा पनि लिइन्छ। यसले मानव जीवन र प्रकृतिबीचको सम्बन्ध तथा कृषि कर्ममा सहयोग पुर्याउने पशुहरूको महत्वलाई स्मरण गराउँछ।
आजकै दिनदेखि नेपाल संवत् ११४७ पनि सुरु भएको छ। नेवार समुदायले यस दिन म्हः पूजा गरी आफ्नो शरीर तथा आत्माको पूजा गरेर नयाँ वर्ष मनाउने परम्परा छ। यसरी गोवर्धन पूजा, गोरु पूजा र म्हः पूजाले धार्मिक तथा सांस्कृतिक विविधताबीच नेपाली समाजको मौलिक परम्परा झल्काउँछन्।